جمال رضايى
128
بيرجندنامه ( فارسى )
اين خانه برگزار مىكرد . با اينكه اين « روضهخوانى » موقوفهاى نداشت پس از درگذشت « سريع السير » برادرش برنامهء او را ادامه مىداد از اين جهت خانهء او بىآنكه وقف شده باشد به « حسينيّهء سريع السير » مشهور شده بود . 26 - 4 - حسينيّهء سيّد محمّد على حاجى مرتضى : در ادامهء شرقى كوچهء معروف سرپشتهء پوزاردوزان و در ضلع شمالى آن - نبش كوچهء بنبست حسينيّهء كربلايى غلامرضاى حاجى حسين جعفر - حسينيّهء وقفى كوچكى بود كه يكى از سادات پوزاردوز به نام « سيّد محمّد على حاجى سيّد مرتضى » آن را وقف كرده بود و پس از درگذشت وى دخترش كه به نام « بىبى حاجى سيّد مرتضى » معروف بود با فرزندان خود در آن سكونت داشت به همين جهت حسينيّهء مزبور را به نام اين بانو هم مىخواندند . اين « بىبى » عملا موقوفه را اداره و بر امر روضهخوانى نظارت مىكرد . خانوادهء « حسينىنژاد » از تبار واقف اين حسينيّهء سيّد محمّد على حاجى مرتضى مىباشند . 27 - 4 - حسينيّهء شوكتيّهء كهنه : اين حسينيّه متعلّق به خاندان شوكت الملك بود و از محلّ موقوفات شوكتى اداره مىشد به اين جهت به نام « شوكتيّه » موسوم بود . حسينيّهء مزبور در جنوب مظهر قنات « قصبه » و « كل بىبى بگم » واقع بود و در آن در دههء اول ماه محرّم مراسم عزادارى و روضهخوانى برگزار مىشد . چون بناى اين حسينيّه نسبتا كهنه و فرسوده شده بود « محمد اسمعيل خان » ( شوكت الملك اول ) دستور داد حسينىّ بزرگ و باشكوهى - درست در روبروى حسينيّهء قديمى - ساختند كه آن را در برابر اين حسينيّه « حسينيّهء شوكتيّهء نو » ناميدند . تا مدّتها در هر دو حسينيّهء كهنه و نو مراسم عزادارى و روضهخوانى برگزار مىشد ولى بعدها حسينيّهء كهنه را به علّت فرسودگى تخريب كردند . 28 - 4 - حسينيّهء شوكتيّهء نو ( امام رضا ) : چنانكه ياد شد - سالها پيش از دورهء پژوهش ما - به اهتمام و هزينهء اسمعيل خان ( شوكت الملك اول ) يك حسينيّهء بزرگ - درست در روبروى حسينيّهء قديمى شوكتيّهء - ساخته شده بود كه آن را « حسينيّهء شوكتيّهء نو » مىناميدند « 1 » .
--> ( 1 ) . منصف . امير قاين . ص 126 و نيز آيتى . بهارستان . ص 119 .